Je laptop start nog gewoon op, je foto’s staan erop en de printer doet het. Toch verschijnt er een melding over het einde van Windows 10. Moet je nu een nieuwe computer kopen? Niet automatisch. Eerst wil je weten of jouw pc nog beveiligingsupdates krijgt en of hij geschikt is voor Windows 11.
Windows 10 blijven gebruiken in 2026 vraagt om een bewuste controle. Hieronder loop je die stap voor stap door. Daarna kun je kiezen: voorlopig doorgaan, je huidige computer bijwerken naar Windows 11 of overstappen naar een andere pc. Je hoeft daarvoor niet meteen bestanden te verplaatsen of instellingen te veranderen.
Gecontroleerd op 22 september 2026. Dit artikel gaat over een privécomputer; voor computers die een werkgever beheert gelden andere afspraken.
Windows 10 in 2026: wat is er veranderd?
De gewone ondersteuning voor Windows 10 stopte op 14 oktober 2025. De computer blijft werken, maar voor extra beveiligingsupdates moet je deelnemen aan het consumentenprogramma ESU. Volgens Microsofts actuele uitleg over ESU loopt dit nu tot 12 oktober 2027. Wie al is ingeschreven, krijgt die verlenging automatisch. Oudere uitleg die oktober 2026 noemt, kan dus achterhaald zijn.
ESU levert belangrijke en kritieke beveiligingsupdates, geen nieuwe functies of gewone technische ondersteuning. Je hebt Windows 10 versie 22H2, recente updates en een geschikt beheerdersaccount nodig. In Nederland kun je zonder extra kosten deelnemen door met het Microsoft-account van de inschrijving bij Windows aangemeld te blijven. Wie dat niet doet, kan na maximaal 60 dagen de updates verliezen en moet zich opnieuw inschrijven. Microsoft beschrijft daarnaast een betaalde mogelijkheid voor gebruik met een lokaal account.
Dat geeft je tijd om een overstap voor te bereiden. Het zegt nog niets over de conditie van je harde schijf, de werking van je printer of de programma’s die je gebruikt. Beoordeel die zaken apart voordat je beslist.
1. Controleer welke Windows-versie je werkelijk gebruikt
Klik op Start, typ winver en open het gevonden programma. Er verschijnt een klein venster met de Windows-versie. Schrijf op of er Windows 10 of Windows 11 staat en welk versienummer je ziet. Microsoft legt deze controle ook uit bij de informatie over Windows-versies en updates.
Wil je ook weten welk apparaat je hebt? Open Instellingen → Systeem → Info. Noteer het model, de processor en het geïnstalleerde werkgeheugen. Onder Windows-specificaties vind je de editie en versie. De handleiding voor apparaatgegevens laat zien waar je die gegevens vindt.
Maak desnoods een foto van deze twee vensters voor jezelf. Met ‘een laptop van ongeveer zes jaar oud’ kun je weinig vergelijken; met een modelnaam en Windows-versie wel. Deel zo’n foto alleen wanneer dat nodig is en controleer of er persoonlijke gegevens op staan.
2. Kijk in Windows Update of de beveiliging doorloopt
Open Start → Instellingen → Bijwerken en beveiliging → Windows Update. Controleer hier de ESU-inschrijving. Staat er een mogelijkheid om je in te schrijven, volg dan de uitleg in Windows zelf. Ga daarvoor niet via een advertentie, onverwachte e-mail of een website die eerst een ‘reparatieprogramma’ wil installeren.
Bekijk vervolgens de updategeschiedenis en de datum van de laatste geslaagde update. De Windows Update-uitleg van Microsoft beschrijft waar je de geschiedenis en herstartopties vindt. Een update die nog op een herstart wacht, is een reden om je werk op te slaan en die herstart in te plannen.
Let op het verschil tussen ‘er is iets bijgewerkt’ en ‘de beveiligingsupdates voor Windows komen binnen’. Een bijgewerkte browser of printerdriver beantwoordt die tweede vraag niet. Noteer de precieze melding als de inschrijving onduidelijk blijft. Klik niet alle waarschuwingen weg omdat de laptop verder normaal lijkt te werken.
3. De inschrijving of update lukt niet: begin klein
Microsoft heeft op 8 september 2026 een update voor de ESU-licentieonderdelen gepubliceerd. Een computer die achterloopt, kan dus eerst gewone onderhoudsupdates nodig hebben. Installeer aangeboden updates via Windows Update en controleer na het opnieuw opstarten wat er nog wordt aangeboden.
Loop bij een mislukte update eerst de eenvoudige oorzaken na: sluit de laptop aan op de stroom, controleer de internetverbinding en kijk of er voldoende vrije opslag is. Koppel randapparatuur die je op dat moment niet nodig hebt tijdelijk los. Deze basiscontroles staan ook in Microsofts hulp bij updateproblemen.
Blijft dezelfde fout terugkomen? Probeer de Windows Update-probleemoplosser. In Windows 10 vind je die via Instellingen → Bijwerken en beveiliging → Problemen oplossen → Extra probleemoplossers → Windows Update. Volg de aangeboden stappen en controleer daarna opnieuw op updates.
Schrijf de foutcode en de naam van de mislukte update op. Dat is bruikbaarder dan ‘hij doet het niet’. Blijf niet verschillende opschoonprogramma’s installeren en zet de beveiliging niet uit om een update erdoor te krijgen. Als je eerst hulp inschakelt met de exacte melding, hoeft niemand te raden wat er al is gebeurd.
4. Kan jouw huidige computer naar Windows 11?
Gebruik de officiële app Pc-statuscontrole. Open daarin de controle voor Windows 11 en bekijk de uitslag. De app vertelt ook waarom een apparaat niet voldoet. Je vindt de officiële download en uitleg op Microsofts pagina over Pc-statuscontrole.
Bewaar de volledige uitslag. ‘Deze pc voldoet niet’ is nog geen boodschappenlijst voor een nieuwe laptop. Laat eerst beoordelen welk onderdeel de overstap tegenhoudt en of aanpassing zinvol is. Bestel geen extra geheugen of opslag in de veronderstelling dat daarmee iedere Windows 11-eis is opgelost.
Voldoet de pc wel? Maak eerst een back-up en controleer je belangrijke programma’s en apparaten. Daarna kun je de overstap plannen. Ons artikel over overstappen naar Windows 11 gaat verder op die voorbereiding in.
Kom je een truc tegen om de systeemeisen te omzeilen? Microsoft waarschuwt dat een Windows 11-installatie op niet-ondersteunde hardware compatibiliteitsproblemen kan geven en geen gegarandeerde updates heeft. Voor een computer die je dagelijks nodig hebt, is dat geen geruststellende basis.
5. Maak een back-up die je ook hebt gecontroleerd
Een back-up is pas bruikbaar als je weet wat erin zit. Microsoft beschrijft hoe je bestanden overzet met cloudopslag of een externe schijf. Kies een methode die je begrijpt en controleer de kopie voordat je Windows opnieuw installeert of een oude computer opruimt.
- Bekijk Documenten, Afbeeldingen en het Bureaublad: staan daar bestanden die je wilt bewaren?
- Loop Downloads na. Daar kunnen belastingdocumenten, aankoopbewijzen en ontvangen foto’s tussen staan.
- Denk aan mappen die je zelf hebt gemaakt, bijvoorbeeld voor een vereniging, administratie of fotoboek.
- Controleer apart of een e-mailprogramma lokale archieven heeft die niet bij je webmail staan.
- Open een paar bestanden vanuit de back-up, waaronder een ouder document en een recente foto.
Schrijf op wanneer je de kopie hebt gemaakt en waar deze staat. Maak na de laatste werkdag op de oude pc zo nodig nog een aanvullende kopie. Anders verhuis je bijvoorbeeld wel de administratie van vorige maand, maar ontbreekt het document dat je gisteren nog hebt aangepast.
Bewaar ook je herstelcode als de schijf versleuteld is
Sommige computers vragen na een wijziging om een BitLocker-herstelcode van 48 cijfers. Zoek die vooraf op. De code kan in het Microsoft-account staan van degene die de computer heeft ingesteld, of op een eerder bewaarde afdruk of USB-stick. Microsoft kan een verloren code niet opnieuw maken; lees waar je de BitLocker-herstelcode vindt.
Wij leggen ook uit wat je kunt doen bij een onverwacht BitLocker-herstelscherm. Bewaar de code op een veilige plek waar je zonder deze laptop bij kunt. Zet hem niet in een openbaar bericht of een aanvraagformulier.
6. Denk aan je programma's, printer en inloggegevens
Alleen de foto’s kopiëren is meestal niet genoeg voor een prettige overstap. Maak een kort lijstje van wat je in een normale week gebruikt. Denk aan je e-mailprogramma, tekstverwerker, printer, scanner, fotoboeksoftware en eventuele administratie. Zet erbij wat echt onmisbaar is.
Bij Office kun je in bijvoorbeeld Word via Bestand → Account zien welke uitvoering je gebruikt. Microsofts uitleg over je Office-versie helpt om product en versie te herkennen. Dat voorkomt dat je pas op de nieuwe pc ontdekt dat je niet weet waarmee je de software opnieuw kunt activeren.
Controleer ook of je kunt aanmelden bij je belangrijkste accounts en of je toegang hebt tot het hersteladres of de telefoon voor een aanmeldcode. Bewaar wachtwoorden in je eigen wachtwoordbeheerder. Je hoeft ze niet vooraf per e-mail naar een hulpverlener te sturen.
Noteer het precieze model van de printer of scanner. Kijk vóór een overstap bij de fabrikant of dat model met het nieuwe systeem werkt. Test na de verhuizing zowel afdrukken als scannen; dat zijn twee verschillende functies. Bewaar de oude pc totdat bestanden, e-mail en apparaten op de nieuwe plek gecontroleerd zijn.
Doorgaan, upgraden of vervangen: welke keuze past?
De verstandigste keuze hangt af van de uitslagen hierboven én van wat je van de computer verwacht. Drie voorbeelden helpen om het verschil te zien. Het zijn situaties om mee te vergelijken, geen vaste adviezen op basis van alleen de leeftijd van je laptop.
- Je pc werkt prettig, maar kan niet naar Windows 11. Controleer of de extra beveiligingsupdates daadwerkelijk binnenkomen. Gebruik de beschikbare tijd om rustig een vervanger te kiezen en je bestanden voor te bereiden.
- Je pc voldoet aan de eisen en werkt verder goed. Onderzoek de overstap op dit apparaat. Een nieuwe laptop is niet vanzelf nodig omdat Windows 10 uit de gewone ondersteuning is.
- Je pc heeft ook andere gebreken. Laat de kosten en het verwachte resultaat van reparatie of uitbreiding afwegen tegen vervanging. Neem een slechte accu, storingen en je dagelijkse gebruik mee in die vergelijking.
Vraag bij hulp om een uitleg van de opties voordat je akkoord gaat met aanschaf. Wat moet er gebeuren, welke gegevens gaan mee en wat werkt daarna anders? Een keuze wordt overzichtelijker wanneer je weet wat je ermee oplost.
Een trage pc is een apart probleem
Langzaam opstarten betekent niet automatisch dat Windows 10 de oorzaak is. Begin met de programma’s die tegelijk opstarten. In onze uitleg over automatisch opstartende programma’s beheren lees je hoe je dat bekijkt.
Controleer daarnaast de vrije ruimte. Microsoft adviseert bij opslagruimte vrijmaken onder meer om grote persoonlijke bestanden na te lopen. Verwijder geen onbekende Windows-mappen. Is de opslag structureel te klein, bekijk dan of opslag uitbreiden bij jouw apparaat mogelijk en zinvol is.
Veelgestelde vragen over Windows 10 blijven gebruiken
Stopt mijn laptop ineens met werken?
Nee. Het einde van de gewone ondersteuning schakelt de computer niet uit. Het verandert welke ondersteuning en beveiligingsupdates je krijgt. Dat onderscheid staat ook in Microsofts uitleg over het einde van Windows 10-ondersteuning. Wacht dus niet op een kapotte laptop als signaal om je updates te controleren.
Moet ik nu meteen een nieuwe computer kopen?
Eerst controleren bespaart giswerk. Verzamel je Windows-versie, de update-status en de uitslag van Pc-statuscontrole. Daarmee kun je een keuze maken die bij jouw apparaat past. Neem ook mee of je tevreden bent over snelheid, scherm en batterij; je koopt uiteindelijk een computer voor je dagelijks gebruik.
Wat geef ik door als ik hulp wil?
Noem het merk en model, je Windows-versie, de exacte melding en wat je zelf al hebt geprobeerd. Vertel ook of er een recente back-up is en welke programma’s of apparaten je nodig hebt. Daarmee kan een hulpverlener gerichter bepalen wat er gecontroleerd moet worden.
Hulp nodig bij jouw Windows 10-computer?
Wil je samen laten bekijken of je kunt doorgaan of beter kunt overstappen? Neem contact op met De Helpende Student en beschrijf kort je situatie. Bekijk ook onze tarieven. Zo kun je vooraf bespreken welke hulp nodig is bij de controle, je back-up en een eventuele overstap.